Gwarancja bankowa – czym są gwarancje bankowe?

8 kwietnia 2020

Nieustanne rozwijanie biznesu to marzenie większości przedsiębiorców. Przeszkodą w jego realizacji może być wzajemna nieufność między kontrahentami dotycząca rozliczeń finansowych. Sposobem na jej pokonanie jest gwarancja bankowa uwiarygadniająca nabywcę w oczach dostawcy.

 

Chyba każda firma najchętniej współpracuje ze sprawdzonymi kontrahentami, do których ma pełne zaufanie, że terminowo uregulują płatności. Bardzo często zachodzi jednak konieczność przeprowadzenia transakcji z nieznanym sobie podmiotem, niekiedy z firmą dopiero rozpoczynającą działalność na rynku. Obawy o jej wiarygodność są w pełni uzasadnione, a w ich pokonaniu pomoże gwarancja bankowa, dająca pewność, że po dostarczeniu towaru/wykonaniu usługi otrzymamy należne nam pieniądze.

 

Na czym polega gwarancja bankowa?

Przytoczenie samej definicji gwarancji bankowej niewiele wyjaśni bez przedstawienia podmiotów, które są zaangażowane w jej realizację:

  • zleceniodawca gwarancji – podmiot, który ma nabyć towar/usługę;
  • beneficjent gwarancji – firma oferująca towar/usługę, mająca obawy, że kontrahent nie wywiąże się z zobowiązań;
  • bank gwarantujący – bank obsługujący zleceniodawcę gwarancji;
  • bank awizujący – bank, z którego usług korzysta beneficjenta gwarancji.

 

Istotą gwarancji bankowej jest obietnica ze strony banku gwarantującego, że jeśli jego klient (zleceniodawca gwarancji) nie wywiąże się z obowiązku uregulowania należności, to on przekaże beneficjentowi kwotę na jaką została udzielona gwarancja za pośrednictwem banku awizującego.

 

Różne oblicza jednego produktu

W codziennym życiu można się spotkać z bardzo wieloma odmianami gwarancji bankowej, ściśle dopasowanymi do konkretnych sytuacji występujących w obrocie gospodarczym. 

Spójrzmy na kilka przykładów:

  • gwarancja terminowej zapłaty – chyba najczęściej spotykana w codziennym życiu, dająca dostawcy towaru/usługi pewność, że otrzyma należne mu pieniądze;
  • gwarancja terminowej spłaty kredytu/pożyczki zabezpiecza pełną spłatę zaciągniętego zobowiązania;
  • gwarancja przetargowa z powodzeniem może zastąpić wadium przetargowe. Bank przekaże kwotę objętą gwarancją organizatorowi przetargu, jeśli klient nie podpisze kontraktu lub wykona go niewłaściwie;
  • gwarancja dobrego wykonania to swego rodzaju „ubezpieczenie” dla zlecającego usługę na wypadek, gdyby zleceniobiorca niewłaściwie wywiązał się z powierzonego mu zadania. Gwarantowaną kwotą mogą być pokryte zobowiązania z tytułu gwarancji technicznej i rękojmi czy kary umowne;
  • gwarancja loteryjna daje pewność uczestnikom zabawy, że otrzymają obiecane przez organizatora akcji nagrody pieniężne lub bonusy rzeczowe.

 

Dodajmy, że gwarancja bankowa może być warunkowa (bank wypłaci świadczenie beneficjentowi, o ile ten spełni określone warunki, np. przedstawi dokumenty potwierdzające zasadność roszczeń wobec zleceniodawcy gwarancji) lub bezwarunkowa (bank spełnia roszczenia beneficjenta nie weryfikując ich zasadności).

 

Korzyści dla obu stron transakcji

Gwarancja bankowa oznacza korzyści dla obu stron kontraktu.

Zleceniodawca gwarancji, przedstawiając kontrahentowi gwarancję bankową, uwiarygadnia się w jego oczach, nie musi angażować własnych środków na zabezpieczenie transakcji, co pozwala mu zachować płynność finansową. Zyskuje też pomoc banku w ocenie zawieranej umowy oraz zasadności ewentualnych roszczeń z tytułu gwarancji.

 

Z kolei beneficjent gwarancji zyskuje bezpieczeństwo finansowe, pewność, że otrzyma należne mu pieniądze i na dodatek stanie się to szybko, bez konieczności prowadzenia długotrwałego sporu sądowego.

 

Kto powinien korzystać z gwarancji bankowej?

Gwarancje bankowe polecane są firmom często nawiązującym nowe kontakty biznesowe, które z różnych względów (np. krótki okres istnienia, zakres planowanego przedsięwzięcia) chcą się uwiarygodnić w oczach kontrahenta.

 

O istnieniu gwarancji bankowych powinni wiedzieć też ich ewentualni beneficjenci, by podpowiadać to rozwiązanie potencjalnym partnerom biznesowym. W ten sposób mogą zyskać nowego kontrahenta minimalizując ryzyko, że nie wywiąże się on ze swoich zobowiązań.

 

Zasady udzielania gwarancji bankowej

O udzielenie gwarancji bankowej występuje firma, która będzie zobowiązana do spełnienia świadczenia pieniężnego. Bank ocenia zdolność kredytową wnioskującego oraz przedmiot gwarancji i podejmuje decyzję, czy jest gotów udzielić jego zabezpieczenia, czyli zobowiązać się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz beneficjenta gwarancji, gdy nie zrobi tego jego klient.

 

Ubieganie się o gwarancję bankową (w sytuacji gdy firma jeszcze nie współpracuje z daną instytucją finansową) wymaga przedstawienia:

  • dokumentów rejestrowych;
  • zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej NIP;
  • zawiadomienia o nadaniu numeru statystycznego REGON;
  • wymaganych przez bank dokumentów finansowych.

 

Udzielenie gwarancji bankowej często wiąże się z jej zabezpieczeniem poprzez zdeponowanie w banku gwarantującym określonej kwoty, obciążenie hipoteki nieruchomości należącej do zleceniodawcy lub przez udzielenie dodatkowych gwarancji przez inny bank.

 

Umowa i opłaty

Opłata za udzielenie gwarancji bankowej liczona jest na ogół jako określony procent kwoty na jaką opiewa gwarancja. Niekiedy w cennikach bankowych występuje klauzula nie mniej niż x zł.

Umowa gwarancji bankowej musi być zawarta pisemnie i określać jej rodzaj (warunkowa/bezwarunkowa), co jest jej przedmiotem, czas trwania, maksymalna kwota jaką bank obiecuje wypłacić beneficjentowi wraz z terminem i warunkami spełnienia świadczenia.

Gwarancja może zostać zakończona przed czasem, gdy:

  • zleceniodawca dostarczy zaświadczenie od beneficjenta, że spełnił swoje zobowiązania;
  • beneficjent zrezygnował z zabezpieczenia;
  • zaistniały inne okoliczności zapisane w umowie gwarancji bankowej.

 

Jednorazowo lub w formie limitu

Umowa zawarta z bankiem, który ją obsługuje może dotyczyć konkretnej transakcji, albo mieć postać linii na gwarancje bankowe. Linia jest odnawialna, na ogół przyznawana jest na 12 miesięcy i można z niej korzystać w danym okresie wielokrotnie.

 

Korzystanie z linii na gwarancje bankowe eliminuje konieczność rozmów z bankiem i podpisywania kolejnych umów gwarancyjnych przy każdym kontrakcie. Tym samym pozwala na chwytanie pojawiających się okazji biznesowych, poprawia płynność finansową firmy, stanowi też dowód jej rzetelności i zaufania jakim jest obdarzona przez bank, z którym współpracuje.

 

Wiele banków oferuje też promesę gwarancji, czyli przyrzeczenie jej wystawienia, jeśli firma ubiegająca sią o nią wywiąże się z warunków uzgodnionych z instytucją finansową.

 

Ułatwienie w nawiązywania kontaktów biznesowych

Choć można sobie wyobrazić, że bank udziela gwarancji bankowej na rzecz osoby fizycznej, że ta spłaci kredyt w innej instytucji finansowej, to na co dzień gwarancje wykorzystywane są w obrocie gospodarczym. Są doskonałym sposobem na podniesienie swojej wiarygodności w oczach kontrahentów przez firmy z krótkim stażem lub prowadzące działalność w niewielkim zakresie. Nawiązana dzięki gwarancji bankowej współpraca może być początkiem długotrwałych, korzystnych dla obu stron kontaktów.