Kredyt obrotowy – co to jest i jak go dostać?

25 czerwca 2021

Kłopoty ze sfinansowaniem bieżących wydatków zdarzają się zarówno osobom prywatnym, jak i firmom. Dla obu grup banki mają koło ratunkowe – limit w rachunku popularnie zwany debetem (dla klientów indywidualnych) i kredyt obrotowy (dla przedsiębiorców). Przyjrzyjmy się bliżej temu drugiemu produktowi, który pozwala zachować płynność finansową i dobrą opinię w oczach kontrahentów.

Prowadzenie biznesu wiąże się z bardzo wieloma wydatkami – wynagrodzenie pracowników, ZUS, podatki, zakup surowców i materiałów, działania marketingowe. W idealnym modelu wszystkie one powinny zostać sfinansowane z dochodów firmy. Nie zawsze jest to możliwe ze względu na zdarzające się opóźnienia płatności przez kontrahentów. 

Oznaczają one także niemożność skorzystania z okazji zakupowych czy inwestycyjnych. Warto więc mieć w każdym momencie do dyspozycji wolne środki, po które można sięgnąć w razie potrzeby, by nie stracić reputacji rzetelnego partnera biznesowego lub wykorzystać możliwości rozwoju.

Czym jest kredyt obrotowy?

Kredyt obrotowy należy do grupy zobowiązań krótkoterminowych udzielanych na sfinansowanie bieżącej działalności firmy. Z pozyskanych w ten sposób pieniędzy można zapłacić składki ZUS czy należne fiskusowi podatki, wypłacić wynagrodzenia pracownikom, uregulować należności dla kontrahentów czy też kupić rzeczy niezbędne do efektywnego działania biznesu. Krótko mówiąc, kredyt obrotowy pozwala uniknąć zawirowań, które mogłyby zagrozić stabilności firmy.

Istnieją dwa warianty kredytu obrotowego – w rachunku bieżącym lub w rachunku kredytowym.

Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym

To najprostsza do uzyskania i obsługi forma kredytowania związana z koniecznością posiadania w danej instytucji finansowej firmowego rachunku bieżącego. Wysokość limitu zadłużenia określana jest przez bank na podstawie obrotów firmy, ale i historii współpracy obu podmiotów, branży w jakiej przedsiębiorca działa i wielu innych czynników indywidualnie analizowanych przez bank. 

Z przyznanych środków można korzystać w dowolnym momencie, każdy wpływ na rachunek powoduje zmniejszenie zadłużenia. Wysokość oprocentowania ustalana jest przeważnie w oparciu o współczynnik WIBOR 3M lub 6M.

Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym (w złotówkach lub w wybranej walucie) przyznawany jest na ogół na okres nie krótszy niż rok i nie dłuższy niż 5 lat. Po tym czasie bank ponownie weryfikuje sytuację finansową firmy i w większości przypadków automatycznie przedłuża jego dostępność. Rocznica przyznania kredytu obrotowego bywa okazją do modyfikacji jego warunków, np. podniesienie/zmniejszenie limitu.

Największe zalety kredytu obrotowego w rachunku bieżącym, to możliwość dysponowania dostępnymi środkami w dowolny sposób (nie trzeba uzgadniać ich wydatkowania z bankiem), brak konieczności proszenia o finansowanie w każdej sytuacji, gdy jest ono potrzebne a także fakt, że odsetki płacone są tylko od wykorzystanej kwoty i za okres, kiedy faktycznie korzystaliśmy z pieniędzy banku.

Kredyt obrotowy w rachunku kredytowym

Tego typu zobowiązanie udzielane jest na określony czas na sfinansowanie konkretnego celu, np. przeprowadzenie pewnej transakcji, uregulowanie bieżących należności. Bank ma prawo kontrolować, czy udostępnione środki są prawidłowo wydatkowane i w razie stwierdzenia nieprawidłowości domagać się natychmiastowej spłaty wykorzystanej kwoty, a nawet zapłacenia określone kary, jeśli możliwość jej nałożenia została zapisana w umowie.

W tym przypadku przedsiębiorca też może zadłużać się do określonego limitu, ale nie w rachunku bieżącym, lecz w odrębnym rachunku kredytowym. Odsetki są naliczane cyklicznie (np. co miesiąc), natomiast spłata następuje w ratach lub jednorazowo, po okresie kredytowania.

Warunki uzyskania kredytu obrotowego

Wspomnieliśmy już, że kredyt obrotowy udzielany jest przez bank pod pewnymi warunkami. Wynikają one ze strategii sprzedażowej każdej instytucji finansowej, ale w dużej mierze zależą też od okresu działalności firmy na rynku, jej kondycji finansowej i dotychczasowej historii współpracy obu podmiotów.

W większości przypadków na kredyt obrotowy mogą liczyć podmioty istniejące na rynku min. 12 miesięcy, mogące przedstawić dane finansowe za pełny rok obrachunkowy

Liczba dokumentów, które trzeba dostarczyć ubiegając się o kredyt obrotowy jest oczywiście krótsza w sytuacji, gdy firma posiada w danym banku rachunek bieżący, korzystała już w nim z innych produktów, np. leasingu. Wówczas kredytodawca ma wyrobione zdanie na temat klienta, łatwiej jest mu ocenić ryzyko udostępnienia środków.

W przeciwnym wypadku z pewnością konieczne będzie dostarczenie dokumentów finansowych firmy (bieżących i z 2-3 ostatnich lat) pozwalających określić stabilność przychodów, zakres wydatków i poziom dotychczasowych zobowiązań. Proces weryfikacji kredytobiorcy jest więc bardzo podobny do badania zdolności i wiarygodności kredytowej osoby prywatnej ubiegającej się o kredyt gotówkowy czy hipoteczny.

Ocena atrakcyjności kredytu obrotowego

Otrzymując ofertę kredytową, niemal zawsze w pierwszym odruchu spoglądamy na wysokość oprocentowania. Tymczasem nie mówi ono całej prawdy o atrakcyjności oferty, także w przypadku kredytu obrotowego. Uzyskanie określonych warunków finansowania może być bowiem uzależnione od skorzystania z innych produktów banku. 

W przypadku kredytu obrotowego w rachunku bieżącym chodzi oczywiście o koszty związane z kontem firmowym – wysokość opłaty miesięcznej, prowizja za wypłaty z bankomatów lub wpłaty gotówki, liczba darmowych przelewów w miesiącu, koszty przewalutowania transakcji w walutach obcych itp.

Kolejne elementy oferty, które trzeba ocenić, to opłaty za rozpatrzenie wniosku kredytowego, podwyższenie czy odnowienie limitu, samą gotowość udostępnienia środków w każdym miesiącu czy prowizja pobierana w przypadku, gdy wykorzystana zostanie niewielka część przyznanego limitu (np. mniej niż 50%). 

Nie bez znaczenia są też zabezpieczenia wymagane przez bank (np. weksel in blanco, klauzula potrącenia wierzytelności z konta, zastaw), termin rozpatrzenia wniosku kredytowego, dostępność dedykowanego firmie doradcy.

Warto też zwrócić uwagę na różnorodność oferty banku, dostępność usług ułatwiających prowadzenie biznesu (np. faktoring, wsparcie w windykacji należności, dostępność gwarancji i poręczeń kredytowych). Dobrze jest nawiązywać współpracę perspektywiczną, bo zmiana rachunku firmowego jest niezmiernie kłopotliwa – trzeba powiadomić kontrahentów, liczne urzędu, dokonać zmian w CEIDG.

Pieniądze na wszelki wypadek

Można powiedzieć, że kredyt obrotowy w rachunku bieżącym to swoiste zabezpieczenie na wypadek kłopotów z płynnością finansową. Warto zawrzeć z bankiem stosowną umowę, by móc sięgnąć po przyznane środki w razie potrzeby, nawet jeśli posiadanie takiego koła ratunkowego wiąże się z pewnymi opłatami. 

To niewielki wydatek, który zresztą można zapisać po stronie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w porównaniu do możliwych strat związanych z ewentualnymi kosztami windykacji zadłużenia, utratą wizerunku rzetelnego kontrahenta czy po prostu niepotrzebnego stresu.